۱۷ژوئیه ۲۰۲۵ - محققان در پژوهش اخیر که در مجلهٔ  Diabetes, Metabolic Syndrome and Obesity منتشر شده است، نقش احتمالی برخی شاخص ‌های چربی خون را در شناسایی زنان دارای خطر بالای دیابت بارداری(GDM)  بررسی کردند. این تحقیق توسط دکتر یائو چِنگ و همکارانش از بیمارستان سلامت مادر و کودک استان هوبی در چین انجام شد و بر ارزش پیش ‌بینی ‌کنندگی شاخص ‌های آترژنیک(atherogenic indices)  و کلسترول رمننت[1](remnant cholesterol)  در تشخیص خطر ابتلا به GDM تأکید دارد.

داده‌ های این مطالعه از بیش از ۶۶۰۰زن باردار جمع‌ آوری شد که از این میان، ۲۰۵۴نفر مبتلا به دیابت بارداری بودند. پژوهشگران مقادیر معمول چربی خون شامل تری ‌گلیسرید(TG)، کلسترول کلی(TC)، کلسترول با چگالی بالا(HDL-C)  و کلسترول با چگالی پایین(LDL-C)  را بررسی کردند. از این اطلاعات برای محاسبه نسبت‌ های آترژنیک مانندTG/HDL-C،TC/HDL-C  و LDL-C/HDL-C، همچنین برای بررسی سطح کلسترول رمننت استفاده شد تا ارتباط آن ‌ها با خطر دیابت بارداری مشخص شود.

یافته‌های این تحقیق شامل موارد زیر بود:

· زنانی که در بالاترین چارک نسبت ‌های آترژنیک قرار داشتند، احتمال بسیار بیشتری برای ابتلا به دیابت بارداری نسبت به زنانی در پایین ‌ترین چارک داشتند.

· نسبت بالایTG/HDL-C با افزایش ۶۶ درصدی خطر دیابت بارداری همراه بود.

· نسبت‌ های بالاTC/HDL-C  و LDL-C/HDL-C با افزایش ۴۷ درصدی خطر ابتلا به GDM مرتبط بودند.

· سطح بالای کلسترول رمننت نیز با افزایش ۳۹ درصدی خطر ابتلا همراه بود.

· تحلیل‌ های آماری شامل رگرسیون لجستیک، تحلیل منحنی تصمیم ‌گیری (DCA) و تحلیل مکعب محدود(RCS)  قدرت این ارتباط ‌ها را تأیید کردند.

· تحلیل RCS نشان داد که رابطه ی میان مقادیر چربی و خطر GDM، خطی نبوده بلکه پیچیده‌ تر است.

· آستانه‌ های بالینی برای افزایش خطر دیابت بارداری به صورت زیر تعیین شد: نسبتTG/HDL-C =1.64، نسبت  TC/HDL-C =3.47، نسبت  LDL-C/HDL-C =1.54 و کلسترول رمننت = 0.65.

پژوهشگران تأکید کردند که این یافته‌ ها کاربرد بالینی مهمی دارند و آزمایش چربی خون در اوایل دوران بارداری می ‌تواند ابزار ساده و مقرون ‌به‌ صرفه ‌ای برای شناسایی زنان در معرض خطر دیابت بارداری باشد. شناسایی زودهنگام این افراد می ‌تواند زمینه مداخلات به‌ موقع، چه در سبک زندگی و چه از نظر درمانی، را فراهم سازد تا از بروز عوارض جلوگیری شود.

با این حال، محققان به محدودیت ‌های این مطالعه اشاره کردند، از جمله این که به دلیل انجام این تحقیق فقط در یک مرکز درمانی در چین، ممکن است نتایج آن قابل تعمیم به جمعیت‌ های دیگر نباشد. همچنین، به دلیل ماهیت مقطعی تحلیل  ‌ها، نمی‌توان رابطهٔ علت و معلولی را اثبات کرد. همچنین عوامل مهم دیگری مانند مقاومت به انسولین، افزایش وزن در دوران بارداری، عملکرد کبد، سبک زندگی و وضعیت اجتماعی-اقتصادی در بررسی لحاظ نشده ‌اند. همچنین، مقادیر چربی فقط در یک زمان خاص اندازه‌ گیری شدند و بنابراین تأثیر تغییرات طول زمان قابل ارزیابی نبوده است.

در پایان، پژوهشگران نتیجه گیری کردند که «با وجود این محدودیت‌ ها، تحقیق ما دیدگاه‌ های امیدبخشی دربارهٔ نسبت‌ های چربی خون به ‌عنوان شاخص ‌های اولیه دیابت بارداری ارائه می ‌دهد و زمینه را برای مطالعات بیشتر جهت تأیید این شاخص‌ ها در جمعیت ‌های گوناگون و ادغام آنها در برنامه‌ های غربالگری بارداری فراهم می ‌کند».

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/lipid-ratios-linked-to-higher-gestational-diabetes-risk-study-on-6600-pregnant-women-reveals-151365



[1]کلسترول رمننت یا باقی ‌مانده، نوعی چربی خون است که پس از حذف کلسترول‌های خوب(HDL) و بد(LDL) باقی می‌ماند و عمدتاً از ذرات بسیار کوچک و چرب تشکیل شده است.سطح بالای آن با افزایش خطر بیماری‌های قلبی و دیابت بارداری ارتباط دارد و می‌تواند شاخص مهمی در ارزیابی سلامت متابولیک باشد.